AI-zichtbaarheid voor Nederlandse webshops

Iemand die een nieuwe espressomachine zoekt, typt tegenwoordig net zo goed een vraag in ChatGPT als in Google. Die vraag is in het Nederlands gesteld, gaat vaak over een concrete situatie ("welke espressomachine onder de 400 euro voor thuisgebruik") en levert een antwoord op met drie of vier merken erin. Sta je daar niet tussen, dan is die koper voor jou nooit bestaan.

Eerst iets wat we niet gaan doen: er zijn geen betrouwbare openbare cijfers over hoeveel Nederlandse e-commerce-omzet er via AI-antwoorden loopt, en wij gaan ze niet verzinnen. Wat wel te zeggen valt, is welk werk aantoonbaar anders is als je markt Nederlandstalig is, en hoe je het meet.

Nederlandse prompts zijn geen vertaalde Engelse prompts

De verleiding is groot om je Engelse promptset door de vertaalmachine te halen en klaar. Dat werkt niet, om twee redenen.

De formulering is anders. Nederlandse kopers vragen naar merken en winkels die hier bestaan, gebruiken bedragen in euro's, en stellen vragen over levertijd en retourneren die in een Amerikaanse promptset niet voorkomen. En de concurrenten in het antwoord zijn andere concurrenten. De partijen waar je in een Nederlands antwoord tegenaan loopt, kun je pas benoemen als je het daadwerkelijk gemeten hebt. Wij gaan hier geen namen noemen die we niet uit een meting hebben.

Wat je nodig hebt is dus een eigen set Nederlandse prompts, gedraaid op de engines waar je koper zit, met een lijst concurrenten die uit de data komt en niet uit je aanname.

Land, en soms stad

Een AI-antwoord is niet overal hetzelfde. Dezelfde vraag geeft in Nederland een ander resultaat dan in Vlaanderen, en dat is voor een webshop die op beide markten levert geen detail maar een aparte meting. Verkoop je ook fysiek, of werk je met afhaalpunten, dan wil je bovendien op stadsniveau kunnen kijken.

Op dit punt lopen de tools uiteen in hoe fijnmazig ze kunnen worden. Otterly.AI noemt dekking van 65+ landen, Profound dagelijkse tracking in 50+ landen. Bij Promptwatch heeft Essential alleen targeting op land. Targeting op staat of stad begint bij Professional en zit ook in de drie self-service bureauplannen. Daar kun je een "vraag van een consument in Rotterdam" scheiden van een "vraag van een inkoper in Nederland". Voor een webshop met een fysieke component is dat het verschil tussen een landelijk gemiddelde en iets waar je op kunt sturen.

ChatGPT Shopping is een apart oppervlak

Voor e-commerce is dit het stuk dat het snelst over het hoofd wordt gezien. Een productvermelding in een shopping-oppervlak is iets anders dan een merkvermelding in een gewoon chatantwoord: andere plaatsing, andere concurrenten, en er komen inmiddels ook gesponsorde plaatsingen naast te staan.

Promptwatch heeft daar aparte functies voor: ChatGPT Shopping voor de productkant en Ads Radar voor gesponsorde plaatsingen. Voor ChatGPT Shopping en de bijbehorende shopping-inzichten heb je Professional, Business of een self-service bureauplan nodig. Essential bevat deze shoppinglaag niet. De gepubliceerde planlijst vermeldt niet op welk plan Ads Radar zit, dus controleer die module voordat je koopt. Dit is een concreet selectiecriterium als het shopping-oppervlak voor je assortiment telt.

Kijk eerst of je pagina's überhaupt gelezen worden

Webshops hebben een technisch probleem dat contentsites niet hebben: veel productpagina's bouwen hun kern (prijs, voorraad, varianten, reviews) op in de browser. AI-crawlers voeren geen JavaScript uit. Wat een bezoeker ziet, is dus niet wat ChatGPTBot ziet.

Voordat je aan content gaat sleutelen, wil je daarom weten of de crawlers binnenkomen en wat ze meekrijgen. Dat is precies wat Agent Analytics in Promptwatch doet: realtime logs van ChatGPTBot, ClaudeBot, PerplexityBot, GoogleOther en de Meta AI crawler, met foutdetectie en het pad van crawl naar citatie. Voor een merk begint deze module bij Professional, met 25 mln crawlerlogs. Essential heeft volgens de planlijst geen crawlerlogbudget. De self-service bureauplannen hebben Agent Analytics ook. Logs kunnen binnen via Cloudflare, AWS CloudFront, Fastly, Vercel, Netlify, Akamai, Google Cloud CDN of een custom HTTP-koppeling, dus het werkt ook als je hosting geen standaardplaatje is.

Een productcategorie waar je stelselmatig niet geciteerd wordt terwijl de crawler wel langskomt, is een contentprobleem. Een categorie waar de crawler een 403 krijgt, is een infraprobleem. Zonder logs zie je het verschil niet en optimaliseer je maanden aan de verkeerde kant.

Van vermelding naar omzet

De vraag die je directie stelt is niet "worden we genoemd" maar "levert het wat op". Daar houden de meeste trackers op. Peec AI doet geen omzetattributie, Otterly.AI doet geen attributie van verkeer of omzet. Similarweb laat verwijzend verkeer uit AI wel op marktschaal zien, maar de data loopt ongeveer vier tot acht weken achter en de schattingen zitten er voor sites onder circa 100k bezoeken per maand fors naast, iets wat Similarweb over kleine sites zelf als "richtinggevend" omschrijft.

De bezoekersanalyse van Promptwatch pakt dit aan de andere kant aan: een licht script of een GTM-template op je eigen shop, waarmee AI-verwezen sessies en conversies uit je eigen data komen in plaats van uit een panel. Voor een webshop is dat de enige versie van dit cijfer waar je een budget mee verdedigt.

Waar je begint

Zet een promptset van tien Nederlandse vragen op zoals je koper ze stelt, laat die draaien, en kijk twee weken. Dat kan gratis met het Explore-plan van Promptwatch (10 prompts, alleen ChatGPT), genoeg om te zien of je in beeld bent en te weinig om beleid op te maken. Wil je alle LLM's volgen en de koppeling naar conversies gebruiken, dan begint dat bij Essential op 95 $/maand. Crawlerlogs zitten daar niet bij. Professional kost 245 $/maand en bevat 150 prompts en 25 mln crawlerlogs.

Nog een detail dat voor Nederlandse shops praktisch uitpakt: Promptwatch B.V. zit in Amsterdam, dus support en facturatie lopen niet via een tijdzone aan de andere kant van de oceaan. Rabobank staat in de klantenlijst, wat laat zien dat het hier al in serieuze omgevingen draait.